Portalspozywczy.pl - portal branży spożywczej i handlu

Prezes POHiD: Polityka UE wobec handlu mocno wpływa na polski rynek

  • Autor: portalspozywczy.pl
  • Data: 16-10-2013, 15:19
Prezes POHiD:  Polityka UE wobec handlu mocno wpływa na polski rynek
Renata Juszkiewicz, prezes Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji

Od kilku lat prowadzone są rozmowy i analizy sytuacji w łańcuchu dostaw żywności. Zawiera się w tym zarówno problem złych praktyk rynkowych u wszystkich uczestników łańcucha, jak i kwestia wypracowania mechanizmów zabezpieczających przed nimi w sposób regulacyjny lub w drodze porozumienia samoregulacyjnego - zwraca uwagę Renata Juszkiewicz, prezes Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji.

Powstało kilka raportów na zlecenie Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego. Aktualnie nie ma sporu co listy praktyk (zawiera je m.in. tzw. Zielona Księga), ale pozostaje problem uniknięcia przeregulowania rynku żywności i sektora handlu w szczególności. - W celu uniknięcia tego zagrożenia prowadzono w ramach tzw. High Level Forum rozmowy o zakresie i trybie egzekwowania porozumienia między rolnikami, handlem i przetwórcami. Jest to tzw.Voluntary Initiative for B2B trading practices in the food supply chain. Program ten ma na celu wypracowanie kompromisu wśród uczestników łańcucha dostaw żywności poprzez wspólne przyjęcie dobrej praktyki i powstrzymanie się od niewłaściwych praktyk rynkowych. W ten sposób środowisko handlu chce uniknąć rozporządzenia europejskiego, które dyrektywnie rozstrzygnęłoby relacje w łańcuchu dostaw, z oczywistym uszczerbkiem dla interesów sektora handlu - tłumaczy Juszkiewicz.

W tej sprawie od 2 lat prowadzone są rozmowy między organizacjami rolników, przemysłu przetwórczego i handlu (ERRT i EuroCommerce) a Komisją Europejska i przedstawicielami Parlamentu Europejskiego. Rozmowy te doprowadziły do sformułowania podstawowych zasad porozumienia, gwarantowanego przez władze wspólnotowe. W praktyce przystąpienie do Inicjatywy polega na podpisaniu przez firmy listu intencyjnego, potwierdzenie go, by następnie poddać się audytowi przygotowania do pracy wedle zasad Inicjatywy i - po uzyskaniu akceptu - podjęcie pracy na przyjętych zasadach. Proces ten rozłożony jest w czasie, podlegać ma monitoringowi i sterowaniu przez tzw. governance group.

Zdaniem prezes POHiD sednem sprawy jest na aktualnym etapie przystąpienie do inicjatywy central głównych firm handlowych, a co za tym idzie i ich oddziałów krajowych. - Z drugiej strony zaś ważny jest apel ERRT i EuroCommerce o zachęcenie firm krajowych do przystępowania do inicjatywy. Firmy POHiD wpisane są w nią poprzez decyzję central, zaś firmy polskie zrzeszone są głównie w PIH. Wiele więc zależy od tego, by uwiarygodnić inicjatywę i przyczynić się do jej sukcesu, czyli do wykazania, że odgórne rozwiązanie nie jest potrzebne ani wystarczająco dobre - mówi Jeszkiewicz. - Podobna sytuacja ma miejsce wśród producentów krajowych i transnarodowych. Problematyczna jest pozycja COPA/COGECA, które to organizacje nie akceptują całości porozumienia, pomimo zgody na wspólny start-up i formalnego przyzwolenia. W trakcie negocjacji rolnicy byli skłonni zaakceptować działanie legislacyjne KE (rozporządzenie), znajdując silne wsparcie polityczne. KE uznała, że termin rozliczenia tej inicjatywy to jesień 2015 - dodaje.

Kierunek rozwoju handlu - tzw. Retail Action Plan

Przygotowany został przez KE wraz (w drodze konsultacji, propozycji) z ERRT i EuroCommerce, UGAL, EuroCoop. Włączony do strategii Europe 2020. Jego istotą jest podniesienie konkurencyjności rynku i firm sektora handlu przy zachowaniu odpowiedzialności społecznej, ekologicznej, etycznej, dochowaniu warunków sprawiedliwego funkcjonowania łańcuchów dostaw. Kategorią wiodącą jest równowaga wewnątrz-sektorowa (między segmentami, formatami) i zatrzymanie zjawisk niekorzystnych, głównie wynikających z niedozwolonych praktyk B2B i B2C. Poprzedzają tę strategię liczne akty prawne dot. konsumentów, jakości i szeroka akcja w ramach opisanej wyżej „Volontary Initiative...".

Przyjęto pięć priorytetów:
wzmocnić konsumentów przez dostęp do informacji
poprawić dostępność placówek handlowych poprzez wymianę doświadczeń krajów członkowskich w zakresie planowania przestrzennego
stosować uczciwe i odpowiedzialne stosunki łańcuchach dostaw (praktyki, regulacyjne i samoregulacyjne gwarancje trwałości poprawy, zmiana kulturowa w relacjach)
zbudować i zapewnić silne relacje handel-innowacje
stworzyć lepsze środowisko pracy w sektorze (m.in. dopasowanie potrzeb pracodawców do umiejętności pracowników)

Szczególnemu wsparciu podlega rozwój jednolitego rynku dla sprzedaży internetowej i innych form handlu „zdalnego", ale wyraźnie podkreśla się, że handel fizyczny (tzw. brick&mortar companies, stores) nie powinny na tym ucierpieć, ze względu na ich istotną rolę dla rynku pracy, kultur krajowych, rynku dostaw. - W tym nurcie podkreśla się też ważność funkcjonowania SMEs i rolę pomocy w kreowaniu nowych form konkurencyjności. Wskazuje się na e-handel i innowacje oraz na nowe formy integracji firm bez utraty własności przez tradycyjnych właścicieli, co oznacza zielone światło dla franczyzy, ale i wskazanie na zagrożenia złymi praktykami w wykonaniu umów partnerstwa franczyzowego - podkreśla prezes POHiD. - Ważną formą wspierania e-rynku i jego kanałów dystrybucji jest usuwanie barier prawnych i eliminacja praktyk dyskryminujących rynki krajowe, np. poprzez ograniczone uznawanie form płatności, problemy z reklamacjami, dochodzeniem praw konsumenckich. Trwa intensywna praca legislacyjna w tym zakresie w ramach doskonalenia tzw. Single Market Act - zaznacza.

Bezpieczeństwo i ochrona produktu

Po szeregu aktów ustalających zasady bezpiecznego funkcjonowania produktów w rynku - m.in. poprzez reguły realizacji tzw. traceability (Rozporządzenie nr 178), oznaczanie i opisywanie produktów (zbiór dyrektyw, szybko implementowanych), dostęp do informacji przez internet i w innej formie w warunkach oddalenia informacji od produktu, określeniu zasad edukacji konsumenckiej - tzw. afera końska i inne, odsłoniła papierowy, oparty na deklaracjach i certyfikacji (często fałszywie realizowanej), stan nadzoru nad łańcuchami dostaw. Kwestia nadzoru nad zafałszowaniami, działaniem przestępczym w zakresie produkcji i transferu żywności, zaniedbaniem jakości gwarantowanej w certyfikatach uruchomiła szereg inicjatyw, które będą szybko skutkować nowelizacjami i nowymi aktami prawa europejskiego.

W związku z powyższą sytuacją Komisja Europejska podjęła działania w celu zwiększenia zaufania konsumentów do żywności sprzedawanej w UE poprzez przyjęcie pakietu pięciu aktów prawnych zastępując obecnie blisko 70 aktów prawnych. Z punktu widzenia handlu najważniejszy jest projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin, materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin i środków ochrony roślin. Proponowane przez KE zmiany w kontroli urzędowej:

Komisja uznała potrzebę wzmocnienia instrumentów, którymi właściwe organy w państwach członkowskich dysponują, aby sprawdzać w terenie przestrzeganie przepisów UE (poprzez kontrole, inspekcje i badania).
Niedawne skandale związane z żywnością kolejny raz wykazały potrzebę skuteczniejszych działań ze strony organów odpowiedzialnych za egzekwowanie przepisów, tak by chronić zarówno konsumentów, jak i uczciwe podmioty przed zagrożeniami (również w wymiarze gospodarczym), które mogą powstać w wyniku naruszeń przepisów w całym łańcuchu.
W nowych przepisach przyjęto podejście w większym stopniu oparte na ocenie ryzyka, co pozwala właściwym organom skoncentrować swoje zasoby na istotniejszych kwestiach.
Obecny system opłat służących finansowaniu skutecznej realizacji kontroli w ramach trwałego systemu w całym łańcuchu zostanie rozszerzony na inne sektory łańcucha, obecnie nieobjęte opłatami.
Mikroprzedsiębiorstwa będą zwolnione z tych opłat, ale nie z kontroli, aby nie szkodzić ich konkurencyjności.
Państwa członkowskie zostaną także poproszone o pełne włączenie kontroli nadużyć finansowych do swych krajowych planów kontroli oraz o dopilnowanie, by kary finansowe w takich przypadkach były ustalone na faktycznie odstraszającym poziomie.

Pojawiła się też idea konsolidacji służb nadzoru weterynaryjnego, jakościowego i sanitarnego, pod postacią Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Żywności. - Decydujące znaczenie przypisuje się tu nie tylko produkcji i transportowi, ale i handlowi, który jest systemowym ‘terminalem" kontaktu z konsumentem. Spodziewać należy się nowych obowiązków w zakresie kontroli produktu wchodzącego do handlu, nowych zasad odpowiedzialności, dokładniejszej dokumentacji, silniej związanej z fizycznym oglądem i testowaniem produktu żywnościowego i przemysłowego. Intensywnie regulowana jest np. kwestia bezpieczeństwa zabawek. Na tym tle doskonalone będą systemy informacji prewencyjnej i eliminacyjnej, np. takie jak RASFF. Zapowiedzi takiego działania znajdujemy m.in. w opinii Komitetu IMCO (PE) w sprawie kryzysu żywnościowego, oszustw i nadzoru (sprawozdawała M. Corazza Bildt), czy też w raporcie Poseł de Lange dla Komisji Środowiska, Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności (wnioskujący o uchwałę zobowiązująca KE do całościowego zajęcia się sprawą). W obu dokumentach wskazuje się na handel jako na sektor szczególnie odpowiedzialny i zobowiązany do współpracy z producentami i logistyką - mówi Renata Juszkiewicz.

- Istotnym wymiarem funkcjonowania handlu w UE jest region Europy Śr.-Wsch. Sprawa zafałszowywania żywności w obrocie (ujawniona w przypadku koniny w mięsie wołowym), wskazała na istotne zagrożenie mechanizmów wspólnotowych oraz skłonność niektórych rządów do wspierania praktyk dyskryminacyjnych poprzez polityki krypto-protekcjonistyczne. Środowisko handlu w regionie, głównie POHiD na forum EuroCommerce i instytucji europejskich (KE, PE), od kilku lat wskazywało na to zagrożenie dla polityki spójności, w której swobodny przepływ towarów i usług oraz swobody gospodarcze grają rolę podstawową. Nie jest więc przypadkiem, że w Retail Action plan i innych dokumentach wskazuje się na prawodawstwo krajowe, zagrażające mechanizmom wspólnotowym i zarazem postuluje przewartościowanie dostępnych mechanizmów ich zwalczania, m.in. procedurę infringement - dodaje.

Okazuje się, że instrumenty ochrony ładu wspólnotowego w znacznym stopniu wykazały swoją nieskuteczność w przypadku działań rządu węgierskiego, słowackiego, czeskiego oraz rządów obu wspólnotowych krajów bałkańskich. W reakcji na tę sytuację, powstała (z inicjatywy POHiD) Rada ds. Handlu Europy Środkowo-Wschodniej, która podjęła szereg inicjatyw informacyjnych, w PE, KE i mediach wspólnotowych oraz mediach krajów zagrożonych politykami dyskryminacyjnymi.

Dokonano analizy wprowadzanych przepisów pod kątem ich szkodliwości ekonomicznej i politycznej dla regionu i wspólnoty oraz unaoczniono te procesy decydentom politycznym - proces trwa, a postulaty przenikają do dokumentów oficjalnych UE, powodując powolne, ale stałe narastanie presji na środowiska skłonne do polityki protekcjonistycznej. Z pewnością sposób reakcji MFW i KE na politykę węgierską, na nowe przepisy na Słowacji i w Czechach w zauważalnej części nawiązywał do postulatów środowiska regionalnego handlu. W opinii środowiska sektorowego, instrumenty prewencji anty-dyskryminacyjnej w UE są nieskuteczne, zaś działanie ex-post, co jest zasadą reakcji prawnej np. w przypadku skargi i wniosku o infringement, powinno być uzupełnione o instrumenty skuteczniej ostrzegające rządy i środowiska społeczne. Potrzebna jest w tej sprawie debata i uzupełnienie o wyraźnie adresowane do problemu.

Podobał się artykuł? Podziel się!

KOMENTARZE

Artykuł nie posiada jeszcze komentarzy! Twój może być pierwszy. Wypowiedz się!

PARTNERZY SERWISU

SUBSKRYBUJ PORTALSPOZYWCZY.PL

NEWSLETTER

Najważniejsze informacje portalu portalspozywczy.pl prosto do Twojej skrzynki pocztowej

Portal Spożywczy: polub nas na Facebooku


Portal Spożywczy: dołącz do nas na Google+


Obserwuj Portal Spożywczy na Twitterze


Oferty pracy (23 477) + DODAJ OFERTĘ



Polecane oferty


Nasi partnerzy

  • hrk.pl
  • monsterpolska.pl
  • jobs4sales.pl
  • przedstawiciele.pl
  • jobexplorer.pl
  • jobexpress.pl
  • infopraca.pl
  • praca.pl
  • praca.pl
Oferty przetargów (2 782 267)


Polecane oferty


Oferty komunikatów (397 662)


Polecane oferty

Nasz partner

  • www.komunikaty.pl
Obiekty konferencyjne

» Wyszukiwanie zaawansowane

POLECAMY W SERWISACH