Partnerzy portalu partner portalu partner portalu partner portalu

Przepisy z najstarszej polskiej książki kucharskiej

Szczupak w trzech smakach, czernina, polewka migdałowa, ulipki z pianą - takie przepisy można znaleźć w opublikowanej właśnie książce "Sekrety kuchmistrzowskie Stanisława Czernieckiego", której autorzy przypominają receptury z najstarszej polskiej książki kucharskiej z 1682 roku.

Przepisy z najstarszej polskiej książki kucharskiej

Autorzy - Jarosław Dumanowski, Andrzej Pawlas i Jerzy Poznański - wybrali i przełożyli je na język współczesnej kuchni 30 przepisów z najstarszej polskiej książki kucharskiej "Compendium ferculorum albo zebranie potraw" Stanisława Czernieckiego. Przypominają także postać jej autora, kucharza książąt Lubomirskich.

W zamieszczonej na początku dzieła dedykacji Stanisław Czerniecki pisze:, "iż jeszcze dotąd naszym językiem polskim tak potrzebnej rzeczy żaden przede mną nie chciał pokazać światu, odważyłem się ja..." Chodziło oczywiście o napisanie pierwszej polskiej książki kucharskiej. Dzieło Czernieckiego było oryginalne - autor chętnie korzystał z różnych inspiracji, nawiązywał do receptur francuskich czy niemieckich, ale książka powstała przede wszystkim w oparciu o jego własne doświadczenia. Druga polska książka kucharska, wydany w 100 lat po książce Czernieckiego "Kucharz doskonały" Wojciecha Wielądko, była już tylko tłumaczeniem popularnej w całej Europie francuskiej "Cuisiniere bourgeoise".

Autor pierwszej polskiej książki kucharskiej za młodu był żołnierzem, uczestniczył w kilku wojnach, jakie w połowie XVII wieku wstrząsały Rzeczpospolitą - z Branderburczykami, Tatarami i Moskalami. Podczas potopu szwedzkiego walczył pod komendą znanego czytelnikom "Potopu" Jana Zamoyskiego, a za zasługi na polach bitew w 1676 roku został nagrodzony tytułem szlacheckim. Kulinarny talent Czernieckiego rozbłysnął w pełni po zakończeniu przez niego kariery wojskowej. Był kuchmistrzem na dworze wojewody krakowskiego Aleksandra Michała Lubomirskiego (tego samego, któremu Andrzej Morsztyn dedykował cykl wierszy "Kanikuła"), a także jego syna - Józefa Karola Lubomirskiego. Pracodawcy nagrodzili Czernieckiego, nadając mu w dożywocie wieś w pobliżu Nowego Wiśnicza.

Przepisy Czernieckiego różnią się od potocznych wyobrażeń o kuchni staropolskiej. Bardzo niewiele jest przepisów na zupy, rzadko wykorzystuje się wieprzowinę, chętnie natomiast sięgano po ryby, drób, wołowinę i cielęcinę. "W pierwszej polskiej książce kucharskiej jest więcej przepisów na dania ze ślimaków niż z wieprzowiny. Dominujący smak większości dań kształtowała paląca mieszanka ostrych, egzotycznych przypraw, głównie szafranu, pieprzu, imbiru, cynamonu oraz gałki muszkatołowej. Do tego dochodziło powszechne w dawnej Polsce uwielbienie dla smaku kwaśnego oraz związana z tym wszechobecność octu a także cytryn. Popularny w XVII wieku bigos nie zawierał nawet grama kapusty, a jego charakterystyczny kwaśny smak uzyskiwano przez obfite szafowanie octem i cytrynami" - piszą autorzy.

więcej informacji:

przepisy RSS ALERT

KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.204.52.4
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

portale w grupie

subskrybuj portalspozywczy.pl

Portal Spożywczy: polub nas na Facebooku



Obserwuj Portal Spożywczy na Twitterze


NEWSLETTER

Zamów newsletter z najciekawszymi i najlepszymi tekstami naszego portalu.

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.