Pierwsze dni 2012 r. nie zwiastowały nadchodzących kataklizmów. Przeciwnie - krajowa branża mięsna została mile wyróżniona zatwierdzeniem kilku zakładów mięsnych na eksport do Chin. Na tego rodzaju pozwolenia Holendrzy czekali dziesięć lat. Polakom udało się w zaledwie trzy i pół roku. Menedżerowie firm z sektora wiążą z rozwijającym się chińskim rynkiem duże nadzieje, zatem pozytywne wyniki kontroli zakładów przez chińskich inspektorów, zostały przyjęte z entuzjazmem.

Jeszcze przyjemniej zrobiło się, kiedy analitycy Banku Gospodarki Żywnościowej ogłosili dobre prognozy dla sektora przetwórstwa mięsa drobiowego. Z ich treści wynika, że w warunkach kryzysu makroekonomicznego, popyt na mięso drobiowe może utrzymywać się na stosunkowo dobrym poziomie. - Mięso to, szczególnie mięso kurcząt, jest relatywnie tanie i popyt nie powinien mocno zareagować na ewentualną obniżkę dochodów ludności - wskazują eksperci. Podobnie jest z wieprzowiną - według raportu ekspertów Komisji Europejskiej jej konsumpcja będzie rosła do 2020 r.

Ciepłe słowa, tym razem ze strony analityków Agencji Rynku Rolnego, dotarły też do sektora mięsa wołowego a w szczególności do eksporterów. Z 58 mln zł wypłaconych przez ARR w postaci refundacji do eksportu za 2011 r., najwięcej pieniędzy trafiło właśnie do eksporterów wołowiny, przede wszystkim ze względu na zainteresowanie polskim mięsem w Turcji. Wśród liderów pozyskiwania refundacji wywozowych znaleźli się także eksporterzy wieprzowiny i drobiu.

Korzystne dla sektora mięsnego doniesienia płynęły również ze stowarzyszeń branżowych, zarówno Związku Polskie Mięso, Stowarzyszenia Rzeźników i Wędliniarzy RP, jak i Unii Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego, które informowały o nowych członkach, którzy wstąpili w szeregi poszczególnych podmiotów. Ponadto sporo mówiło się o coraz lepszych wynikach sprzedaży mięs produkowanych w systemach jakości.

Niestety, już w drugim tygodniu stycznia dla obserwatorów rynku mięsa stało się jasne, że znajduje się on w głębokim kryzysie. Producenci i przetwórcy zapowiedzieli podwyżki cen w detalu. Jednak według analityków, mimo że wzrost cen będzie dotkliwy dla konsumenta, to jednocześnie pozostanie on zbyt niski, aby działalność zakładów stała się opłacalna. O ile duzi gracze jakoś sobie w tej sytuacji poradzą, to drobne podmioty już niekoniecznie. Będą szybko tracić płynność finansową. Być może zasilą szarą strefę?

Co ciekawe, okazało się również, że branża mięsna znajduje się pod lupą różnego rodzaju badaczy. Europejscy naukowcy przyznali, że rozwijają nowe technologie produkcji biodegradowalnych tworzyw sztucznych z odpadów z rzeźni. Miałby one powstawać bez wykorzystania paliw kopalnych. Natomiast szwajcarscy specjaliści po przebadaniu wyrobów wędliniarskich, doszli do wniosku, że jedzenie jednej kiełbasy dziennie zwiększa ryzyko raka trzustki o 20 procent.

Ledwo zdążyliśmy ochłonąć po tych alarmujących wieściach a już pojawiły się kolejne. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wykrył zmowę cenową zakładów mięsnych JBB, oraz jej dystrybutorów, czyli firm Bruno Tassi, Makton i Jakomex. Zmowa trwała od stycznia 2007 r. do lutego 2009 r. Z ustaleń UOKiK wynika, że podczas spotkania przedstawicieli spółek podpisano notatkę, w której dystrybutorzy zobowiązali się do stosowania cen sztywnych hurtowej odsprzedaży wyrobów mięsnych JBB. Inicjatorem porozumienia był producent wędlin. Ostatecznie, urząd nałożył na firmy blisko 5 mln zł kary.

Tymczasem 20 mln zł pozyskały Zakłady Przetwórstwa Mięsa Henryk Kania z emisji obligacji. Prezes firmy Henryk Kania zapowiedział, że debiut na rynku Catalyst jest wstępem do szerszej obecności spółki na warszawskiej giełdzie. Z kolei notowane na GPW Zakłady Mięsne Herman miały mniej szczęścia. Po słabych wynikach w zeszłym roku, zarząd spółki najprawdopodobniej zdecyduje się na zmianę nazwy firmy i profilu działalności. 15 lutego akcjonariusze zakładów będą głosować nad projektem nowego statutu, w którym znajduje się ponad 30 punktów dotyczących nowej działalności. Są to m.in.: wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja i handel energią elektryczną, wytwarzanie paliw gazowych, wytwarzanie i zaopatrywanie w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych czy działalność w zakresie telekomunikacji przewodowej i bezprzewodowej.

Pod koniec drugiego tygodnia stycznia na wokandę wróciła niespodziewanie sprawa nieudanej prywatyzacji Zakładów Mięsnych Peters. W tej chwili trwa kolejny proces, bo jak ustalili biegli, Skarb Państwa mógł być narażony na stratę 5 mln zł.

Chociaż spadek cen mięsa w skupie utrzymywał się prawie do końca miesiąca, to pozostało ono relatywnie drogie. ARR ogłosił prognozy zakładające utrzymanie wysokich cen wieprzowiny i wołowiny, oraz wzrost cen drobiu w pierwszej połowie roku. Przetwórcy załamywali ręce, zwłaszcza, że rynek nie pozwala na istotne podwyżki cen detalicznych wyrobów mięsnych.

Najwięksi gracze nie stracili jednak wigoru. Indykpol zapowiedział inwestycje na poziomie 25 mln zł. Royal Canin otworzył pod Poznaniem drugie w Polsce centrum dystrybucji karmy dla zwierząt a ZM Wierzejki i delikatesy U Rzeźnika ogłosiły ambitne plany rozwoju swoich sieci sklepów. To nie koniec zapowiadanych inwestycji w branży: PPHU Osłonka chce wybudować nową halę magazynową, ZM Pekpol zmodernizuje maszynownię chłodniczą, Grupa Drosed nie wyklucza przejęć.

Pod koniec miesiąca Animex ogłosił, że zamierza zwolnić 230 pracowników w ramach restrukturyzacji zakładów mięsnych w Morlinach koło Ostródy. Powodem zwolnień stała się likwidacja działu produkcji wołowiny. Konkurencyjne firmy, w tym Sokołów i PKM Duda, odnosząc się do tego wydarzenia zapewniły, że nie planują redukcji zatrudnienia. Nie zamierzają też rezygnować z produkcji mięsa wołowego.

W tym samym czasie media obiegła informacja o nowych superbakteriach, które odkryto w amerykańskim mięsie. University of Iowa wykazał, że gronkowiec złocisty znaleziony w znacznie większych ilościach niż się spodziewano w produktach mięsnych, jest odporny na penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy czy karbapenemy dzięki białku wiążącemu antybiotyk - tzw. PBP. Naukowcy wskazali jednak, że jest szansa na zmniejszenie liczby zakażeń MRSA - wystarczy dokładnie myć ręce.

Co gorsze, okazało się, że Europa również nie jest bezpieczna. Na Starym Kontynencie rozprzestrzenia się obecnie wirus ze Schmalllenbergu. Po raz pierwszy wirusa, który atakuje przeżuwacze wykryto w Niemczech. Dalsze zachorowania zwierząt stwierdzono w Holandii oraz w Belgii, a ostatnio także w Wielkiej Brytanii. Jak poinformowali w zeszłym tygodniu analitycy FAMMU/FAPA - wirus jest już we Francji. Europejski Urząd Bezpieczeństwa Żywności stara się opracować scenariusze jego dalszego rozprzestrzenienia się. Jedno jest pewne - nowy wirus będzie mieć negatywny wpływ na unijny handel mięsem.