Chodzi o usprawnienie postępowań administracyjnych - tłumaczą autorzy projektu w uzasadnieniu. Szczególnie dotyczy to decyzji organów administracji publicznej w sprawach indywidualnych.

Jak przypominają posłowie, przepisy szeregu obowiązujących ustaw wymagają od wnioskodawców dołączenia do podania wszczynającego postępowanie administracyjne niekiedy kilkunastu załączników w postaci zaświadczeń wydawanych przez inne organy administracji publicznej, a istniejąca obecnie instytucja poświadczenia jest w zasadzie objęta monopolem notariatu.

Poprawić los przedsiębiorców i zwykłych obywateli ma wprowadzenie do polskiego ustawodawstwa instytucji oświadczenia zastępującego zaświadczenia wydawane przez organy administracji publicznej. Dotyczyłoby to ponad dwudziestu rodzajów dokumentów m.in. związanych z stanem cywilnym, urodzeniem dziecka, niezaleganiem z podatkami oraz potwierdzeniem niekaralności.

Oświadczenie zastępujące zaświadczenie ma być składane w formie pisemnej z własnoręcznym podpisem, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Aby zabezpieczyć się przed nieprawidłowościami i decyzjami administracyjnymi wydanymi na podstawie nieprawdziwych oświadczeń członkowie komisji „Przyjazne Państwo" proponują m.in. prawo urzędu do żądania zaświadczenia, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny.

Organ administracji będzie musiał także otrzymać zaświadczenie, jeżeli ze złożonego w postępowaniu przed nim oświadczenia zastępującego zaświadczenie, zaświadczenia lub innych dokumentów wynika, że wnioskodawca była skazany za popełnienie przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości lub wiarygodności dokumentów.

Ze względu na charakter i znaczenie zmian w przepisach posłowie zaproponowali 12 miesięczne vacatio legis. Jak wyjaśniono, ten okres służyć ma także wprowadzeniu do przepisów ewentualnych dodatkowych ograniczeń w korzystaniu z instytucji oświadczeń.