W umowach leasingu operacyjnego zwykle przewiduje się, że oprócz rat leasingowych płaconych w ramach harmonogramu spłat, leasingobiorca będzie ponosił, jeszcze przed pierwszą ratą leasingową, różnego rodzaju opłaty wstępne, nazywane również czynszami inicjalnymi czy też ratami przygotowawczymi.

Tego typu opłaty stanowią przeważnie warunek dalszej realizacji umowy leasingowej, np. wydania na ręce leasingobiorcy przedmiotu leasingu, a w razie braku wpłaty dają leasingodawcy prawo do odstąpienia od umowy.

Wraz ze znowelizowanymi 1 stycznia 2007 r. przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fi zycznych pojawiły się wątpliwości związane z prawidłowym rozliczaniem opłat wstępnych przy leasingu operacyjnym dla celów podatku dochodowego.

Problemów nie sprawiała kwalifi kacja tych opłat jako kosztów uzyskania przychodów, gdyż ta kwestia dość jednoznacznie jest już uregulowana w przepisach podatkowych, lecz kwestia, czy rozkładać takie koszty w czasie (przez okres trwania umowy leasingu), czy też rozliczać je jednorazowo. Problem ten ma doniosłe znaczenie przy prawidłowym deklarowaniu podatku dochodowego, gdyż niezasadne jednorazowe zaliczenie do kosztów podatkowych może doprowadzić do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów, a tym samym do zaniżenia podstawy opodatkowania (dochodu) i samej kwoty podatku. Łączyć się może z tym dolegliwość związana nie tylko z zapłatą zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, ale również sankcjami z Kodeksu Karnego Skarbowego.

Sprawcą całego zamieszania interpretacyjnego okazał się dopisany do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przepis art. 15 ust. 4d, którego odpowiednik dla osób fi zycznych prowadzących księgi rachunkowe oraz podatkową księgę przychodów i rozchodów metodą memoriałową zamieszczono w art. 22 ust. 5c ustawy o podatku dochodowym od osób fi zycznych. Przepis ten stanowi, że "Koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą".