Po akcesji do Unii Europejskiej Polska dostosowała mechanizmy funkcjonowania gospodarki żywnościowej do wymogów wspólnego rynku europejskiego. Członkostwo w Unii otworzyło dla nas rynek 450 mln konsumentów i zapewniło polskim przedsiębiorstwom i rolnikom dostęp do środków finansowych w ramach programów PHARE i SAPARD oraz funduszy strukturalnych. Wzrosły możliwości sprzedaży artykułów rolnospożywczych na wspólnym rynku oraz eksportu do krajów trzecich z wykorzystaniem subwencji eksportowych.

Rośnie spożycie i eksport

Spożycie krajowe żywności i napojów w latach 2001-05 było stabilne - rosło w tempie ok. 1-2 proc. rocznie. Od połowy 2005 roku rynek przyspieszył pod wpływem wzrostu płac i malejącego bezrobocia.

Wzrasta spożycie większości dóbr żywnościowych, przy czym charakterystyczny jest stały wzrost spożycia produktów o wysokim stopniu przetworzenia.

Od wejścia do Unii Europejskiej gwałtownie wzrósł eksport polskiej żywności, pozwalając Polsce na uzyskanie pozycji poważnego eksportera netto. W najbliższych latach handel zagraniczny powinien nadal rosnąć. Jednak zwiększenie dodatniego salda obrotów może okazać się utrudnione ze względu na relację kursu złotego do euro. Wiele zależeć będzie również od kształtowania się cen żywności na światowych rynkach. Analitycy ING przewidują, że po obserwowanym ostatnio wzroście cen w drugiej połowie 2008 roku powinno nastąpić odwrócenie trendu.

Wejście do Unii wiązało się z kilkumiesięcznym gwałtownym wzrostem cen żywności na rynku krajowym. Po okresie stabilizacji mamy do czynienia z kolejnym okresem wzrostu od wiosny 2006 r., tym razem związanym z globalnymi trendami.

Wzrost cen skupu jest znacznie szybszy od wzrostu cen detalicznych, co powoduje rosnącą presję na marże producentów.

Firmy są zadowolone

Wyniki badania potwierdzają opinie o dobrej sytuacji w branży spożywczej.

Większość firm ocenia dobrze lub bardzo dobrze swoją sytuację ekonomiczną i oczekuje jej dalszej poprawy. Zdecydowana większość respondentów pozytywnie ocenia skutki przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, a blisko 65 proc. odczuło w ciągu ostatnich czterech lat poprawę sytuacji ekonomicznej. Jednym z istotnych czynników tej zmiany jest wzrost eksportu po przystąpieniu do Unii. Wśród naszych respondentów blisko 70 proc. sprzedaje swoje towary na rynkach zagranicznych, głównie w krajach unijnych.