Soki i nektary z owoców i warzyw są jedną z największych kategorii spożywczych w Polsce. Wartość tego rynku Krajowa Unia Producentów Soków (KUPS) szacuje na ponad 2,5 mld zł, a wielkość na około 1 mld litrów. Często wymiennie używa się pojęć soki, nektary, napoje - tymczasem te produkty różnią się od siebie w istotny sposób. Dlatego konsumenci powinni uważnie czytać etykiety i wiedzieć, co się kryje pod tymi nazwami.

Jak podaje KUPS, kategoria soków obejmuje wyłącznie 100-procentowy sok wyciśnięty bezpośrednio z owoców lub otrzymany z zagęszczonego soku owocowego.

Sok nie może zawierać sztucznych barwników, aromatów i konserwantów.

Z kolei nektary zawierają od 25 do 100 proc.

wsadu owocowego i są rozcieńczane wodą z dodatkiem cukru, ewentualnie kwasu cytrynowego. Podobnie jak soki, nektary nie mogą zawierać sztucznych barwników, aromatów i konserwantów.

Natomiast napoje zawierają 25-100 proc.

wsadu owocowego i są rozcieńczane wodą z cukrem, kwasem cytrynowym. Napój może zawierać barwniki, aromaty i inne dodatki.

Ze względu na technologię produkcji KUPS dzieli soki i nektary na: odtwarzane, które są przygotowywane z koncentratów poprzez dodanie wody w takiej samej ilości, jaka została odparowana w procesie zagęszczania, oraz bezpośrednie (NFC), produkowane z nieprzetworzonych soków surowych, pasteryzowane lub schładzane.

Soki i nektary klasyfi kuje się również na podstawie wyglądu produktu: klarowne (np. jabłkowy), naturalnie mętne (np. pomarańczowy) oraz przecierowe (np. pomidorowy).

Warto wiedzieć, że nie ze wszystkich owoców można wyprodukować sok. Niektóre z nich, np. aronia, czarna porzeczka, żurawina, są zbyt kwaśne i dlatego wytwarza się z nich tylko nektary lub napoje, rozcieńczone i dosłodzone.

Spożycie soków w Polsce jest na poziomie bliskim średniej UE-15, jednak wzrost cen detalicznych zadecydował o obniżeniu w ostatnich dwóch latach spożycia soków i wzroście konsumpcji nektarów, a przede wszystkim napojów owocowych - informuje dr Bożena Nosecka z IERiGŻ-PIB.

Według jej szacunków, łączne spożycie soków i nektarów spadło z 21-22 litrów w latach 2003-05 do 19-20 litrów w latach 2006-07. W minionych dwóch latach soki i nektary stanowiły ok. 55 proc. łącznego spożycia soków, nektarów i napojów wobec ponad 70 proc. średnio w latach 2003-05.