Zasoby paliw konwencjonalnych są ograniczone i nieodnawialne, zaś ich wykorzystywanie przyczynia się do zanieczyszczenia atmosfery gazami cieplarnianymi, co powoduje stale narastające ocieplanie się klimatu. Jeśli nie zostaną wprowadzone jeszcze szersze i bardziej solidarne działania ograniczające wpływ człowieka na klimat, to średnia roczna temperatura na świecie może wzrosnąć w tym stuleciu o ponad 2oC. W efekcie tego spodziewać się można między innymi nieodwracalnych zmian takich, jak: nasilenie topnienia lodowców, zalanie znacznych obszarów ziemi, zwiększenie obszarów objętych suszami oraz nasilenie się już występujących w wielu rejonach nawalnych zjawisk meteorologicznych. Konieczność przeciwdziałania zmianom klimatu oraz chęć uniezależnienia się od nadmiernego zużywania paliw nieodnawialnych, jak również ich importu zwiększyła zainteresowanie wykorzystywaniem biopaliw płynnych i stałych.

Głównym producentem surowców na te cele energetyczne ma być rolnictwo, ponieważ przyjęto w Polsce regulacje prawne, które ograniczać będą systematycznie wykorzystywanie do celów energetycznych drewna pozyskiwanego w lasach. Potrzeba zorganizowania produkcji biomasy na cele energetyczne wynika z krajowych i unijnych uregulowań prawnych, które stworzyły stabilne i długookresowe ramy polityczne do rozwoju tej produkcji. W modele rozwoju rolnictwa w UE i Polsce w sposób trwały wpisana została jego wielofunkcyjność. Zakłada ona, że oprócz podstawowej misji jaką pozostaje nadal dla rolnictwa produkcja żywności, realizowane będą także inne funkcje, w tym przede wszystkim produkcja na cele energetyczne oraz szeroko zakrojone działania na rzecz rozwoju obszarów wiejskich i ochrony środowiska. Rolnictwo przyjmując na siebie obowiązek produkowania zarówno żywności, jak i surowców bioenergetycznych będzie musiało znaleźć sposób na to, aby zadbać o właściwe relacje pomiędzy samowystarczalnością żywnościową i bezpieczeństwem żywnościowym, a powinnością wspierania bezpieczeństwa energetycznego i przez to łagodzenia zmian klimatu.

Pogodzenie tych funkcji jest możliwe, ale do łatwych zadań z pewnością należeć nie będzie. Podstawowe problemy związane z produkcją roślin energetycznych zostaną zarysowane z perspektywy producenta, przetwórcy i państwa ze wskazaniem najważniejszych szans i zagrożeń. Artykuł ten nie pretenduje jednak do wyczerpania całej złożoności problematyki, a jedynie do zaakcentowania zagadnień najważniejszych według poglądów autora. W sposób nieunikniony poglądy te muszą być do pewnego stopnia subiektywne, co zapewne sprawi, że podnoszone tezy, uzasadnienia i wywody będą miały charakter dyskusyjny.

SZANSE I ZAGROŻENIA Z PERSPEKTYWY PRODUCENTA