- Czy i w jaki sposób firmy mogą zabezpieczyć się przed wahaniami cen zbóż?

Maciej Tomaszewicz: Przy dobrym składowaniu zboża można je przechować rok, a nawet i dłużej. Inną metodą jest tak zwany "hedging", czyli zabezpieczanie się na wypadek wzrostu cen transakcjami uzupełniającymi.
Adam Tański: W Polsce mało firm korzysta z tych operacji, bo są one bardzo drogie, wymagają obsługi banków, które się w tym specjalizują, w których trzeba składać depozyty gwarantujące te operacje. Robią to tylko te największe firmy, mające centrale poza granicami Polski, mają od tego specjalistów i muszą się "hedgować". Firmy mogą spać jednak spokojnie zawsze wtedy, gdy są sprawnie zarządzane, bez nadmiernego ryzyka. Ten kto dziś ma duże zapasy zboża wygrywa, jednak w odwrotnej sytuacji, przy gwałtownych spadkach cen, firma, która zakupiła wcześniej dużo surowca, mogłaby wiele stracić, nawet upaść. Ci, którzy kupują na bieżąco nie mają wielkich zysków, ale też nie tracą.

- Czy sytuację mogłaby wspomóc kontraktacja? Jakie jest nią zainteresowanie w Polsce?

A.T.: Mówiąc o kontraktacji myślimy o umowach między rolnikami a skupującymi. Firmy na ogół dysponują swoim zapleczem magazynowym i najczęściej podpisują umowy bezpośrednio z rolnikami. Kontraktacja w Polsce stale się upowszechnia. Coraz lepiej jest z wypełnianiem tych umów, choć nadal niedotrzymywanie umów zdarza się ze strony - niestety, najczęściej - rolników, ale również ze strony niektórych firm.
Bardzo często powodem niedotrzymywania umów ze strony rolników są warunki pogodowe. Ale zdarzają się też tacy, którzy tego nadużywają. A przecież gospodarka wolnorynkowa opiera się na zasadzie dotrzymywania umów. W naszej Izbie opracowaliśmy ogólne zasady umów między firmami a rolnikami, które dawałyby obu stronom mniej więcej taką samą siłę negocjacyjną a potem siłę realizacyjną. Chcemy też rozstrzygać ewentualne spory na tym tle. Chcemy ten rynek w Polsce ucywilizować.
M.T.: Ogólne warunki dostaw, które zostały przez nas opracowane, przewidują także takie wypadki, kiedy przy niższej cenie zapisanej w kontrakcie, rolnik odsprzedaje innej firmie ziarno drożej. To jest normalne, ludzkie zachowanie, ale chodzi o to, aby obie strony wyszły z tego zadowolone. W związku z tym rolnik może sprzedać zboże drożej ale z kolei musi w jakimś stopniu zrekompensować straty kupującego. I do tego służy między innymi nasz arbitraż.

- Jaka jest skala kontraktacji w Polsce?

A.T.: W firmach około 50 proc. surowca pochodzi z kontraktacji, reszta z wolnego rynku. Ale kontraktacja odgrywa coraz większą rolę i jest to sposób na ustabilizowanie sytuacji na rynku.
M.T.: Mimo, że ogólny poziom kontraktacji jest niezadowalający to jednak poziom dostaw kontraktowanych na dłuższy okres czasu rośnie.