Co to jest bezwarunkowy dochód podstawowy?

Bezwarunkowy dochód podstawowy (zwany też gwarantowanym lub obywatelskim) ma pozwolić, by każdy obywatel niezależnie od osiąganych dochodów otrzymywał stałe świadczenie finansowe od państwa. Jego celem jest zaspokojenie podstawowych potrzeb.

Świadczenie jest w istocie wolne od spełniania jakichkolwiek warunków, można więc wykonywać dodatkowo pracę zarobkową. Warunkiem nie jest w tym wypadku także wysokość dochodów. Pomysł ten był wcielany w życie już w kilku krajach, ostatnio głośno mówi się o przeszczepieniu tej idei na grunt Polski.

Bezwarunkowy dochód podstawowy to póki co eksperymenty

Pierwsi do tematu bezwarunkowego dochodu podstawowego podeszli Szwajcarzy, ale w 2016 roku odrzucili ten pomysł w referendum. Rok później rozpoczął się eksperyment związany z bezwarunkowym dochodem w Finlandii. W latach 2017-18 2 tys. losowo wybranych osób dostawało po 560 euro miesięcznie, po czym eksperyment zawieszono.

Zmodyfikowany dochód gwarantowany obowiązuje obecnie w Hiszpanii - tam wypłaty otrzymują jedynie najbiedniejsi mieszkańcy, a ich wysokość jest rożna (od 462 do 1015 euro). Eksperymentują również  Niemcy, ale dochód o kwocie 1200 euro będzie przysługiwał jedynie 120 osobom, które ukończyły 18 rok życia. Na drugim krańcu globu eksperymentowano w kalifornijskim Stockton, gdzie przez 2 lata 125 mieszkańców otrzymywało po 500 dolarów miesięcznie.

Kiedy bezwarunkowy dochód podstawowy w Polsce?

Najwcześniej w 2024 roku ma być wypłacany gwarantowany dochód podstawowy mieszkańcom wytypowanych gmin na Warmii i Mazurach. To gminy o niskich średnich dochodach, bezpośrednio leżące przy granicy z Rosja, które dotyka wyludnianie się i które odczuwają skutki zamknięcia małego ruchu granicznego oraz transformacji ustrojowej. Pilotaż ma objąć od 5 tys. do maksymalnie 31 tys. osób.

Ile wyniesie bezwarunkowy dochód podstawowy w Polsce?

Gwarantowany dochód podstawowy w Polsce ma wynieść 1300 zł miesięcznie, na rękę. To kwota, która ma być wypłacana mieszkańcom w pilotażu programu.

1300 miesięcznie za nic? Nie do końca

Program ma potrwać pilotażowo 2 lata. Eksperci sprawdzą podczas jego trwania jak gwarantowany dochód wpływa na społeczną aktywność, konsumpcję i jej strukturę, dochody, oszczędności oraz sytuację mieszkaniową objętych programem. Zmiany w relacjach międzyludzkich i zadowolenie z życia ma być z kolei przedmiotem uwagi socjologów zaangażowanych w program. Od wyników eksperckich analiz ma być zależne to, czy program będzie kontynuowany.