• partner portalu
  • partner portalu
  • partner portalu
Partnerzy portalu

Od kuchni Piastów i Jagiellonów po bary mleczne

O pszennych rogalikach - przysmaku królowej Jadwigi, pierwszej polskiej książce kucharskiej, wykwintnym smaku mięsa tura, sekretach sarmackiego stołu można przeczytać w wydanej właśnie książce Mai i Jana Łozińskich pt. "Historia polskiego smaku. Kuchnia. Stół. Obyczaje".
  • Autor: PAP
  • Data: 25-11-2012, 13:09

Opublikowana przez Wydawnictwo Naukowe PWN książka przybliża kulinarne obyczaje mieszkańców Rzeczpospolitej od okresu Piastów po lata 70. XX w.

"Powietrze zdrowe, rola żyzna, las miodopłynny, wody rybne, rycerze wojowniczy, wieśniacy pracowici, konie wytrzymałe, woły chętne do orki, krowy mleczne, owce wełniste" - to najwcześniejszy zapis kronikarski Galla Anonima opisujący krainę Piastów.

W tym czasie podstawę kuchni stanowiły zboża, z których gotowano różnego typu papki i polewki. Ważne miejsce zajmowały jarzyny, zwłaszcza groch, kapusta często w formie bigosu, rzepa oraz owoce i sery. Najwykwintniej jadali oczywiście władcy, Bolesław Chrobry np. dwór "tak okazale utrzymywał, że każdego dnia powszedniego kazał zastawiać 40 stołów głównych, nie licząc pomniejszych". Pieczono również chleb. Ten świeży z białej mąki gościł na stołach wielmożów. Królowa Jadwiga np. przepadała za gorącymi pszennymi rogalikami nazywanymi z łaciny crostuli. Do picia podawano z reguły słabe, jasne piwo, często warzone w domu. Bardziej luksusowym napojem były miody.

Zmiany na polskich stołach wiązały się z osobą królowej Bony, która w XVI w. spopularyzowała w Polsce kuchnię włoską, wprowadzając przyprawy korzenne, ocet i wino oraz wyszukaną dekorację stołu. I przede wszystkim jarzyny jako podstawę wywaru zup, co przetrwało w języku po dziś po nazwą włoszczyzny.

Do niezbędnych naczyń należały np. naczynia na sól, na których wieszano tzw. smocze języki, czyli zęby rekina żarłacza, które wrzucone do naczynia z zatrutym napojem "krwią się pociły", co chronić miało przed powszechnymi wówczas otruciami. Kultywowano też zamiłowanie do wielogodzinnych uczt.

W Rzeczpospolitej szlacheckiej pogłębiały się różnice między kuchnią bogatych i biednych, z których diety niemal zniknęło mięso, zastąpione przez jarzyny. Wystawne uczty pozostały domeną wielmożów. Sarmacka kuchnia wykazywała większą dbałość o wygląd i ilość niż smak, była też bardzo tłusta. Ten stan rzeczy miała zmienić wydana w 1682 r. pierwsza polska książka kucharska Stanisława Czernieckiego "Compendium ferculorum", w której znalazły się proste i bardziej wykwintne przepisy m.in. na zupę migdałową, "kapłona we flasie" czyli kapłona, który w całości zmieści się w butelce, czy jajecznicę z cynamonem.

subskrybuj portalspozywczy.pl

Portal Spożywczy: polub nas na Facebooku



Obserwuj Portal Spożywczy na Twitterze


NEWSLETTER

Zamów newsletter z najciekawszymi i najlepszymi tekstami naszego portalu.

Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

NEWSLETTER

Bądź na bieżąco!

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!