Partnerzy portalu partner portalu partner portalu partner portalu partner portalu

Partnerzy serwisu

partner serwisu partner serwisu
Słodycze i przekąski

Pączek kusi językoznawców

Słowo "pączek" zostało wybrane Słowem Lutego w plebiscycie, który prowadzą Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundacja Języka Polskiego.

Naukowcy z Instytutu Języka Polskiego UW i Fundacji Języka Polskiego od kilku lat analizują używanie przez polskie media języka polskiego, wybierając Słowa Dnia, Tygodnia i Miesiąca. To te słowa, których w danym dniu lub tygodniu użyto w gazetach znacznie częściej, niż by się można spodziewać na podstawie danych z okresu porównawczego. Najczęstsze nazwiska, nazwy miejsc, firm, organizacji, a także rzeczowniki pospolite, czasowniki i przymiotniki mówią o tym, kto był bohaterem dnia, czym zajmowali się politycy i urzędnicy, na kim i na czym skoncentrowało się zainteresowanie dziennikarzy i czytelników.

Słowem lutego okazał się być "pączek". "Pączek to drożdżowa, lekko spłaszczona, bułeczka, smażona i zwykle nadziewana konfiturą. Tradycyjnie konfiturę nakłada się do bułeczki, nim zostanie usmażona. W nowoczesnej, prostszej i tańszej technologii, nadziewa się usmażony pączek. Pączki smaży się najpierw z jednej strony, a potem z drugiej, by +ślicznie zrumienione z góry i z dołu, zachowywały pośrodku jaśniejszą obrączkę+ - jak pisał Jan Parandowski" - przypomina językoznawczyni dr hab. Magdalena Derwojedowa z Instytutu Języka Polskiego Wydziału Polonistyki UW.

"Andrzej Bańkowski w +Słowniku etymologicznym+ (2000) datuje deserowy pączek na przełom XV i XVI wieku, wywodząc go od nazwy zawiązka kwiatu użytej - przez podobieństwo kształtu - przenośnie. Staropolskie pączki bardzo by nas jednak rozczarowały, Jędrzej Kitowicz przestrzega: +staroświeckim pączkiem trafiwszy w oko, mógłby go był podsinić+ i podkreśla, że w XVIII wieku +wydoskonaliło się to do stopnia jak najwyższego [...] dziś pączek jest tak pulchny, tak lekki, że ścisnąwszy go w ręku, znowu się rozciąga i pęcznieje jak gąbka do swojej objętości, a wiatr zdmuchnąłby go z półmiska+. Samuel Bogumił Linde w swoim +Słowniku+ utożsamia pączek z niem. Pfannkuchen oraz z pampuchem; ten ostatni ma taką samą jak pączek definicję również w +Słowniku wileńskim+ i +Słowniku warszawskim+, który podkreśla, że pączki to +ciastka karnawałowe+. +Słownik języka polskiego+ pod red. Witolda Doroszewskiego pampuch opisuje jako +rodzaj pączka+, wydaje się, że dziś znaczenie to zostało zupełnie wyparte, a pampuch to kluska gotowana na parze" - podkreśla dr Derwojedowa.

Językoznawczyni zauważa, że na kulinarnych blogach coraz częściej pojawiają się przepisy na pączki serowe czy pączki łososiowe. "Może to świadczyć o lekkim (i chyba na razie nieutrwalonym) przesunięciu znaczenia pączka ku +smażona potrawa o kulistym kształcie z ciasta drożdżowego+" - zauważa badaczka.

Podobał się artykuł? Podziel się!

więcej informacji:

pączki RSS ALERT

KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.238.36.32
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

subskrybuj portalspozywczy.pl

Portal Spożywczy: polub nas na Facebooku



Obserwuj Portal Spożywczy na Twitterze


NEWSLETTER

Zamów newsletter z najciekawszymi i najlepszymi tekstami naszego portalu.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!