Podatek cukrowy: jak wpłynął na producentów napojów?

Dyskusję w trakcie debaty poświęconej sektorowi przekąsek rozpoczęliśmy od rozmów o wyzwaniach, z którymi mierzą się producenci napojów i przekąsek takimi jak podatek cukrowy.

– Z podatkiem cukrowym borykamy się od 1 stycznia 2021 roku. Pewnie nikt z branży i z konsumentów nie miałby nic przeciwko podatkowi, gdyby nie to, że ten podatek był wprowadzony w tak trudnym czasie jak pandemia. Ale przede wszystkim, żeby móc się do tego dobrze przygotować, to biznes lubi spokój i przewidywalność. Jeśli mamy taki produkt jak nasza Oranżada Hellena, która od 100 lat jest konsumowana, to nie da się zmienić od jutra gustów konsumentów i smaku produktu. Możemy dodać do oranżady soku i nie będziemy płacić podatku cukrowego, a nawet jeśli byłoby to możliwe, to nie zawsze technologia pozwala nam to zrealizować – stwierdził Jan Kolański, prezes Grupy Colian.

Jak przyznał Jan Kolański, wprowadzenie podatku cukrowego odbiło się negatywnie na wynikach sprzedaży Oranżady Helleny.

– W mojej ocenie dzisiaj mamy dość już wydarzeń, które nas dotykają. Naszą firmę podatek cukrowy dotknął bardzo mocno. Ze względu na to, że Oranżada Hellena ma prawie 90 proc. rynku i nie było możliwości, żeby zrobić reformulację, a przez to nastąpił dosyć drastyczny spadek sprzedaży. Wzrost został zachwiany przez Covid, wówczas ceny surowców zaczęły wzrastać. Teraz mamy inflację, o której wszyscy dyskutujemy. Siła nabywcza spada, a produkty tego typu jak nasze zdrożały praktycznie o 100 proc. – wyjaśnił prezes.

– Myślę, że jeśli zrobilibyśmy to w trochę inny sposób, rynek by znacznie mniej ucierpiał i konsument nie byłby zdziwiony. Bo mało, który konsument jest na tyle wyedukowany, żeby wiedzieć, ile w jednej butelce oranżady jest podatku cukrowego. A 87,5 grosza plus marża sieci i podatek vatowski to jedna butelka oranżady. Więc to nie jest tylko 87,5 grosza, ale więcej kosztów – dodał Jan Kolański.

Jan Kolański, prezes Grupy Colian. / fot. PTWP

Czy przez wzrosty cen konsumenci będą rezygnować z niektórych zakupów?

Podatek cukrowy to jedno z wyzwań, z którymi mierzą się producenci z sektora napojów. Innym wyzwaniem rzuconym ze strony rządu producentom z branży spożywczej były kolejne podwyżki akcyzy na alkohol. Szymon Mordasiewicz, dyrektor komercyjny panelu gospodarstw domowych GfK Polonia, wyjaśnił jak wprowadzenie podatku cukrowego i podwyżka akcyzy wpłynęły na wybory konsumentów podczas zakupów.

– W Polsce wciąż odsetek wydatków na jedzenie i piecie jest większy niż w Europie. W Polsce wynosi ok. 20 proc. A w innych krajach to ok 16 proc. To już pokazuje, że biorąc pod uwagę, że presja kosztowa przychodzi ze wszystkich stron, prawdopodobnie będzie oznaczało większe redukcje i zmiany zachowań w sposobie dokonywania zakupów przez Polaków niż w innych krajach – stwierdził.

– Zmiany zachowań widzieliśmy i zapytaliśmy o nie, zanim nastąpiły podwyżki spowodowane wprowadzeniem podatku cukrowego i podwyżkami akcyzy, a nasze późniejsze dane to potwierdziły. W przypadku zakupów taktyką dominującą zapowiadaną przez konsumentów będzie rezygnacja z pewnych zakupów. Przez wzrosty cen konsumenci będą rezygnować z niektórych zakupów jak np. alkoholi mocnych. Wódka dzisiaj jest jedną z niewielu kategorii, które monitorujmy, gdzie w ciągu 9 miesięcy tego roku 3 proc. gospodarstw domowych nie kupiło ani jednej butelki, a rok temu kupili. 3 proc może wydawać się niedużo, ale to jest ok. 400 tys. gospodarstw domowych. Oni odmówili sobie zakupu alkoholu w związku z tym, że on podrożał – wyjaśnił ekspert.

– W Polsce po 9 miesiącach widzimy spadek wolumenu w koszykach o 2 proc. Byliśmy krajem, w którym konsumpcja rosła w ostatnich latach, a teraz zaczęła spadać. Finalnie oznacza to, że konsument będzie jadł i kupował mniej, bo nie będzie mieć pieniędzy na więcej i z czegoś będzie musiał zrezygnować. A to jest zagrożenie dla wszystkich branż – dodał.

Szymon Mordasiewicz, dyrektor komercyjny panelu gospodarstw domowych GfK Polonia. / fot. PTWP

Inflacja, ceny surowców i energii wyzwaniami dla producentów przekąsek

W trakcie debaty rozmawialiśmy również o innych wyzwaniach, z którymi mierzą się producenci przekąsek, patrząc na obecną sytuację gospodarczą.

– Biorąc pod uwagę lawinowy wzrost mąki, tłuszczy, jajek, lecytyny, wszystkiego tak naprawę, z czego produkujemy ciastka, to koszty wzrosły nawet do 60 proc. – stwierdził Grzegorz Skórka, dyrektor zarządzający i prezes zarządu Biscuit International w Grupie Delicpol.

– W mojej historii pracy nigdy nie podnosiłem cen więcej niż raz w roku, a w tym zrobiliśmy to trzy razy. Nigdy nie podpisywaliśmy kontraktów na kwartał, a teraz tak robimy, bo nie wiadomo, co się stanie za dwa czy trzy miesiące. To jest ta nieprzewidywalność rynku i chyba nikt z nas nie wie, jak zakończymy dany kwartał i z jakimi cenami będziemy się mierzyć za dwa, trzy miesiące. To powoduje, że trudno planować cokolwiek, jakkolwiek pułap przychodów, marży, ebitde – wyjaśnił.

– Żyjemy tu i teraz i z tym się mierzymy. A mierzymy się ze wzrostem energii i gazu, bo nasze piece głównie na tym bazują. Nie wiemy, jak dalej będą te ceny wyglądać, a przez to nie wiemy, jak zaplanować budżet i ceny na przyszły rok. Do tego dochodzą koszty pracy. Skoro minimalna pensja rośnie o ok. 20 proc., to całe koszty pracy rosną o ok. 20 proc., co znowu dokłada się do inflacji – dodał.

Grzegorz Skórka, dyrektor zarządzający i prezes zarządu Biscuit International w Grupie Delicpol. / fot. PTWP

Mówiąc o wyzwaniach, Jan Kolański, prezes Grupy Colian, zwrócił uwagę m.in. na koszty związane z produkcją oraz odpowiednie przygotowanie oferty produktowej pod konkretną grupę odbiorców.

– To co ważne i istotne, to cały łańcuch dostaw, logistyki i transportu. Dzisiaj logistyka w Polsce ma duże braki kierowców i będzie nas to coraz bardziej dotykać, a przez to koszty związane z logistyką będą coraz większe – ocenił.

– Druga sprawa to miejsca robienia zakupów. Często jak chodziliśmy do hipermarketów, to można było kupić produkty prezentowe. W tym roku przybyło dużo dodatkowych konsumentów, jedni mówią, że 2 miliony, inni, że 4. W przyszłym roku tego nie będzie, więc będziemy mieć spowolnienie popytu o te dwa miliony konsumentów, które przybyło w tym roku. Inflacja stale rośnie. Część produktów spożywczych jest w tej chwili na warunkach preferencyjnych, tak zwanej 5-procentowej, ale kiedyś to się skończy. A większość produktów jest i będzie na Vacie 23 proc – kontynuował Jan Kolański.

– Kolejnym wyzwaniem jest zadbanie o młode pokolenie, czyli to od 95 do 2010 roku, bo to najmniej lojalni klienci. Staramy się trafiać do nich, żeby oni naszymi produktami mogli się delektować, byli zaskoczeni i zachwycali się tym, że dla nich to coś innego niż te produkty, które kiedyś przynosili im rodzice – dodał.

Czy inwestycja w przekąski naturalne to dobry pomysł na biznes?

Podczas debaty Klaudia Strojwąs, Marketing Manager w Dziale Wsparcia Sprzedaży w spółce PAULA Ingredients, wyjaśniła, jak obecna sytuacja gospodarcza wpływa na działalność firmy specjalizującej się w produkcji przekąsek naturalnych.

–Jak prowadzimy wewnętrzne analizy w dziale marketingu zachowań konsumentów i tego jak oni dokonują decyzji zakupowych, to widzimy z tygodnia na tydzień jakieś zmiany. Tutaj ścierają się dwa kierunki. Z jednej strony społeczeństwo jest zestresowane i idzie w kierunku słodkich przekąsek, batoników i ciasteczek. A z drugiej strony jest nurt zdrowej żywności i tutaj obserwujemy silne wzrosty zainteresowania zdrową żywnością i zamiennikami mięsa. Mamy taki dylemat, bo nie wiadomo, jak interpretować sytuację rynkową, bo zmiany z tygodnia na tydzień są coraz większe. Faktycznie musimy reagować szybko i próbować wyczuć tendencję rynkową i jakoś się do tego dopasować – stwierdziła.

Klaudia Strojwąs, Marketing Manager w Dziale Wsparcia Sprzedaży w spółce PAULA Ingredients. / fot. PTWP

Klaudia Strojwąs przyznała, że dużym wyzwaniem dla producentów są koszty produkcji oraz rosnące ceny surowców.

– Ceny surowców wzrosły u nas. Wzrosty cen sezonowych owoców i warzyw są dwucyfrowe. Bazujemy na dostawcach lokalnych, na polskich składnikach. Sytuacja jest trudna. Wzrosły koszty opakowania i transportu. Tych czynników składowych na finalny produkt jest tak dużo i te wahania są na tyle duże z tygodnia na tydzień, że naszym dylematem jest decyzja, co dalej i w które produkty powinniśmy iść, bo może okazać się, że w przyszłym roku nasze dobra nie będą tym dobrem konsumentów i nie będą w podstawowym koszyku zakupowym klienta. W związku z czym, możemy w przyszłym roku zauważyć spadki. Naszym obecnym dylematem jest sprostać oczekiwaniom dzisiejszego konsumenta w obecnej sytuacji gospodarczej – tłumaczyła.

Jakie są oczekiwania konsumentów wobec producentów przekąsek?

W dalszej części debaty Jan Kolański poruszył wątki związane z relacją miedzy producentem, handlem i konsumentem.

– 73 proc. respondentów na całym świecie uważa, że marki muszą działać dla dobra społeczeństwa i planety. 53 proc. twierdzi, że jest gotowa zapłacić więcej, jeśli marki i produkty będę odpowiadać jakiejś idei. To są mega trendy. Mamy zmiany ekonomiczne, technologiczne, geograficzne, środowiska naturalnego. Ale te, które są pewnie najistotniejsze, to są zmiany w zakresie wyznawanych wartości, rosnącego znaczenia prostoty i funkcjonalności – stwierdził prezes Grupy Colian.

– Patrząc na dzisiejszy świat, dosyć często komplikujemy sobie życie i często nasza technologia, która ma nam pomagać, może nam przeszkadzać. Jeśli przetrwamy i zderzymy się z tymi tsunami, które nas w tej chwili dotykają, jak ceny w końcu zaczną spadać, to będzie ten moment, że może uda nam się i uzyskamy większe marże. Tylko wspólnie musimy pracować nad tym, a nasi partnerzy, czyli detal, muszą zrozumieć, że my się nie jesteśmy w stanie tylko dawać tyle towaru, bo to detal ustala cenę na półce i do konsumenta. To nie my wyznaczymy ceny– dodał Jan Kolański.

Konsumenci coraz częściej sięgają po tańsze produkty

Zdaniem Grzegorza Skórki konsumenci coraz częściej sięgają po tańsze produkty, aczkolwiek nie przekłada się to na poprawę kondycji finansowej producentów specjalizujących się w markach własnych.

– Może nam jest trochę łatwiej, bo marka własna jest zawsze tą tańszą alternatywą dla A brandów. Więc jeśli mamy 2 miliony w Polsce Ukraińców, to jeśli oni odwiedzą sklepy, to wybierają trochę tańsze produkty i widzimy, że od kilku lat ludzie szykują i kupują tańsze produkty, ale te tańsze produkty też przestają być tanie – wyjaśnił.

– Biznes marki własnej był niskomarżowy zarówno dla producentów jak i sklepów. Teraz cena pójdzie w górę. Wiemy, z jakimi podwyżkami spotkamy się w przyszłym roku. I dla nas producentów będzie to walka o przetrwanie, bo nikt tutaj nie mówi o nie wiadomo jakim zarabianiu. Chodzi o to, żeby utrzymać biznes, ludzi, swoją pozycję i dać konsumentom produkty, których poszukują, a przy tym wszystkim zarabiamy na koszty i żeby coś z tego zostało – dodał.

Grzegorz Skórka, dyrektor zarządzający i prezes zarządu Biscuit International w Grupie Delicpol i Klaudia Strojwąs, Marketing Manager w Dziale Wsparcia Sprzedaży w spółce PAULA Ingredients. / fot. PTWP

Jakie będą trendy na rynku przekąsek w 2023 roku?

Według Szymona Mordasiewicza patrząc na obecną sytuację gospodarczą i wybory konsumenckie, trendem będzie sięganie po lepszej jakości produkty, ale i cena będzie odgrywać tutaj ważną rolę.

– W przypadku przekąsek słodkich i słonych te kategorie są w o tyle dobrej sytuacji, że już przed pandemią nastąpiły w tym sektorze pewne zmiany. A w trakcie Covidu te zmiany się nasiliły. Spadkiem po pandemii jest to, że konsumenci chcą wybierać zdrowsze produkty. Część producentów przekąsek słodkich i słonych zaczęło zmieniać formulację swoich produktów, dodawać składniki, które sprawiają, że konsumenci czują, że robią dla siebie coś lepszego – wyjaśnił.

– Mamy rzeczy, których nie możemy zrzucić z radaru i to jest zrównoważony rozwój. Popytamy o to konsumentów i są w stanie zapłacić za to więcej. Do tego dochodzi czysta etykieta, jasny i przejrzysty skład, jakość i lokalność produktów. Tylko teraz należy pamiętać o tym, że jesteśmy w dołku, jeśli chodzi o cykle koniunkturalne, a ideą rodzic nie nałoży dziecku do talerza. Także dzisiaj kryterium wyboru produktu jest cena. Tylko to nie jest najniższa cena, ale odpowiednia cena, żeby szła w zgodzie z ideami konsumenta, ale też nie może to być przesadzona cena. W sklepach jest i będzie konkurencja cenowa – dodał Szymon Mordasiewicz.

Zdaniem Klaudii Strojwąs jednym z trendów, który będzie się dalej rozwijać, są zdrowe, małe przekąski.

– Mimo kryzysu dalej idziemy do przodu. Naturalne przekąski w ciągu ostatnich kilku lat mają takie swoje 5 minut. Klienci chodzą do sklepu i sprawdzają etykiety, żeby były czyste, żeby były naturalne składniki, bez sztucznych barwników i ulepszaczy. Teraz konsument wybiera świadomie, wybiera zdrowe produkty, często z upraw ekologicznych – oceniła.

– W planach mamy kilka nowych produktów o smakach kuchni azjatyckiej. To są nasze trendy wewnętrzne. Jeśli chodzi o naturalne składniki żywności, to tutaj królują składniki wysokoproteinowe i wysokobiałkowe. Mamy bazy zero waste, które można wykorzystać praktycznie do wszystkiego. Mamy farsze. Zdrowe przekąski wzbogacone w witaminy. Przekąski chrupiące, lekkie, w sam raz do torebki lub na rower. Takie będą trendy – dodała.

Natomiast Grzegorz Skórka, zwrócił uwagę na świadomość konsumentów, których chociaż, że oszczędzają na produktach, to ciągle chcą kupować te lepszej jakości, o lepszym składzie.

– Mamy świadomego konsumenta, który czyta etykiety i weryfikuje, co jest w środku produktu. W związku z tym też pracujemy nad wycofywaniem ulepszaczy, których i tak nie jest tak dużo, jak można byłoby się spodziewać. Natomiast naszym głównym celem jest zredukowanie ilości cukru i wycofywanie z produktów syropu glukozowo-fruktozowego, który jest surowcem passe. Mamy już gotowe projekty produktów, które spełniają wszystkie oczekiwania i przy konsumowaniu mają mniejszą zawartość cukru i nie mają syropu, a tak samo dobrze smakują – wyjaśnił.

Przekąski często łączą się z alkoholami i tak też było podczas naszej debaty. Część wypowiedzi prelegentów z branży alkoholowej mogli już Państwo przeczytać na naszym portalu, kolejne wypowiedzi pojawią się wkrótce.

Szukasz magazynu do wynajęcia. Zobacz ogłoszenia na PropertyStock.pl