• partner portalu
  • partner portalu
  • partner portalu
  • partner portalu
Partnerzy portalu

Branża spożywcza kontra pandemia. Raport Banku Pekao SA i Portalspozywczy.pl

Kto zyskał, a kto stracił w pandemicznym roku 2020? Jaka była sytuacja w kluczowych segmentach? Co przyniesie przyszłość? Na te i inne pytania odpowiada raport "Rok pandemii w branży spożywczej. Jak w kryzysie poradzili sobie polscy producenci żywności?", który przygotowali analitycy Banku Pekao SA we współpracy z Portalspozywczy.pl.
  • Autor: Paulina Piwowarek, Olimpia Wolf
  • Data: 17-05-2021, 13:18
Branża spożywcza kontra pandemia. Raport Banku Pekao SA i Portalspozywczy.pl
Przedstawiamy raport Banku Pekao SA we współpracy z Portalspozywczy.pl: Rok pandemii w branży spożywczej. Jak w kryzysie poradzili sobie polscy producenci żywności? Fot. shutterstock.com
  • Analiza pandemicznego roku 2020 pokazuje, że branża spożywcza utrzymała w tym czasie względnie stabilny poziom produkcji na tle innych polskich gałęzi przetwórstwa.
  • Odnotowano także wzrost eksportu żywności zwiększając, przy tym sprzedaż na rynki pozaunijne. Pomogła zwłaszcza korzystna sytuacja na globalnym rynku zbóż, jednak wyraźną zwyżkę sprzedaży zagranicznej odnotował też szereg innych kategorii produktów, m.in. słodyczy, karmy dla zwierząt domowych, przetworów mięsnych i rybnych czy przetworów zbożowych i wyrobów piekarniczych. 
  • Mimo niezbyt optymistycznego początku bieżącego roku spowodowanego trzecią falą pandemii, nadzieję na „lepsze jutro” można wciąż pokładać w drugim półroczu 2021 r.

Raport jest do pobrania na Portalspozywczy.pl (ikonka znajduje się pod treścią artykułu).

Za przygotowanie i opracowanie raportu odpowiadają ekonomiści Banku Pekao SA: Krzysztof Mrówczyński, Kierownik w Departamencie Analiz Makroekonomicznych oraz Paweł Kowalski, Ekspert ds. sektora spożywczego w Departamencie Analiz Makroekonomicznych.

Swój wkład merytoryczny mają także redaktorzy Portalspozywczy.pl, którzy zebrali komentarze ekspertów branżowych oraz opublikowali autorskie wypowiedzi. Zapraszamy do lektury!

Poniżej kluczowe wnioski dotyczące pandemicznego roku 2020.

Wzrost produkcji żywności

Przetwórstwo żywności jest jedną z zaledwie 9 (na 22) gałęzi polskiego przetwórstwa, które w ciągu 12 miesięcy od wybuchu pandemii (mar’20-lut’21) odnotowały wzrost wartości produkcji sprzedanej (+2% r/r). Polska jest przy tym drugim obok Litwy państwem w całej Unii Europejskiej które w 2020 r. wykazało wolumenowy wzrost produkcji żywności. Branży udało się też utrzymać dodatnią dynamikę eksportu (+5% r/r). Duże znaczenie miała tutaj rzecz jasna globalna sytuacja na rynkach zbóż, jednak wyraźną zwyżkę sprzedaży zagranicznej odnotował też szereg innych kategorii produktów, m.in. słodycze, karmy dla zwierząt domowych, przetwory mięsne i rybne czy przetwory zbożowe i wyroby piekarnicze. Gorzej na tle żywności wypadła branża napojowa, która w tym samym okresie odnotowała spadek produkcji o 3% r/r i uplasowała się nieco poniżej średniej dla całego polskiego przetwórstwa. 

Pomimo utrudnionych przez pandemię warunków działania i tylko nieznacznego wzrostu obrotów, przetwórstwo żywności w całym 2020 r. odnotowało wzrost zagregowanego zysku netto o 18% r/r.

Mięso, mleko, ryby - liderzy wzrostu

Była to przede wszystkim pochodna poprawy marż, widocznej zwłaszcza w przetwórstwie mięsa. Łączny zysk przetwórców mięsa czerwonego poprawił się ponad dwukrotnie vs. 2019 r., gdyż segment wieprzowiny zrekompensował przekraczające 30% r/r spadki średnich cen sprzedaży wyrobów jeszcze głębszymi spadkami cen skupu żywca. Z kolei głęboki spadek cen mięsa przełożył się na wzrost o blisko 40% r/r zysków netto w produkcji wędlin (choć w tym segmencie sprzyjający był także efekt zwiększenia konsumpcji żywności w domach).

Innymi segmentami o silnym wzroście zysku netto były:

- branża mleczarska (+43% r/r)

- przetwórstwo ryb (+68% r/r, choć w tym przypadku poprawę przyniosło dopiero 2. półrocze 2020 dzięki spadkowi cen importowanego surowca)

- produkcja karm dla zwierząt domowych (+57% r/r).

Znaczny wzrost zysków (choć przede wszystkim w 1. półroczu) wykazali też producenci żywności trwałej, np. makaronów (+61% r/r). Co ciekawe, silnie wzrosły zyski w destylacji i rektyfikacji alkoholi (+35% r/r), co jednak należy wiązać z popytem na spirytus i oparte na nim wyroby medyczne.

Drób, frytki, pieczywo - nie wszystkie sektory odporne na COVID-19

Niestety, nie wszystkie segmenty branży spożywczej okazały się równie odporne. Spadek skupu cen żywca dla wielu hodowców wiązał się z dramatycznym pogorszeniem opłacalności, w segmencie drobiarskim wręcz historycznie dotkliwym. Branża drobiarska odczuła z resztą silnie skutki kryzysu także na poziomie przetwórstwa, które odnotowało spadek zysku netto aż o 70% r/r.

Innymi segmentami bezpośrednio dotkniętymi skutkami pandemii była:

- produkcja przetworów ziemniaczanych, zwłaszcza frytek (wynik netto -37%)

produkcja czekolady i słodyczy (-7%)

- pieczywo i wyroby ciastkarskie (-10% r/r).

W tym ostatnim przypadku dodatkowym obciążeniem stał się silny wzrost globalnych i krajowych cen zbóż w drugim półroczu 2020 r.

Drożejąca na świecie produkcja roślinna odbiła się także na wynikach producentów olejów i tłuszczy
(-7% r/r), a w połączeniu z trudną sytuacją hodowców żywca rzeźnego przełożyła się też na spadek wyniku netto producentów pasz dla zwierząt gospodarskich (-25% r/r).

Eksport polskiej żywności na plusie

Polskim producentom żywności udało się zwłaszcza utrzymać przez cały miniony rok wysokie tempo wzrostu eksportu poza Unię Europejską, które niemal przez całe pierwsze półrocze (jak i pod koniec drugiego) kształtowało się na dwucyfrowych poziomach. W tym przypadku zaprocentowała umiejętność zareagowania na pojawiające się okazje popytowe w związku z towarzyszącą pandemii tendencją części tradycyjnych importerów żywności do gromadzenia rezerw żywności (zwłaszcza w obszarze zbóż).

W efekcie Polska utrzymała widoczną już po I półroczu czołową pozycję w UE pod względem dynamiki eksportu produktów rolno-spożywczych (+5% r/r). Wyraźnie wyższe tempo sprzedaży zagranicznej żywności odnotowały jedynie 3 niewielkie kraje Wspólnoty (Chorwacja, Grecja, Litwa), a pod względem nominalnego przyrostu wartości eksportu tej grupy wyrobów Polska zajęła w minionym roku drugie miejsce w Unii Europejskiej (po Hiszpanii). Jednocześnie, pomimo poprawy sytuacji w II połowie 2020 r., „pod kreską” cały rok zakończyli m.in. czołowi eksporterzy (Niemcy, Francja).  

Zboża odpowiadały za połowę łącznego wzrostu polskiego eksportu rolno-spożywczego 

Za aż połowę łącznego wzrostu polskiego eksportu rolno-spożywczego odpowiadała zwiększona sprzedaż zbóż. Złożyły się na to korzystne uwarunkowania popytowo-podażowe i ekonomiczne: wysokim zbiorom w Polsce towarzyszyły znacznie słabsze w Europie Zachodniej (m.in. we Francji), co w połączeniu ze zwiększonym zapotrzebowaniem ze strony niektórych krajów trzecich z silnie ujemnym bilansem handlu żywnością, skutkowało wzrostem cen na światowych rynkach.

Korzystna sytuacja w eksporcie zbóż kontrastowała ze zmianami obserwowanymi w „zwierzęcej” części sektora rolnego, która należała w 2020 roku do najbardziej spadkowych kategorii eksportowych. Pozytywne trendy w eksporcie można było jednak zaobserwować również w wielu segmentach przetwórstwa żywności. Wyraźnie wzrosła zwłaszcza sprzedaż eksportowa czekolady i słodyczy, pasz i karm dla zwierząt, a także przetworów mięsnych oraz rybnych. W obszarach tych nominalny przyrost wartości eksportu wyniósł co najmniej 500 mln złotych, (w dwóch pierwszych przekraczając 1 mld złotych). Na pozytywną zmianę, podobnie jak w nieco mniejszych wzrostowych kategoriach (m.in. oleje i tłuszcze, wyroby piekarnicze i przetwory zbożowe), złożył się w większym stopniu wzrost sprzedaży do Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii, choć również sprzedaż poza Wspólnotę istotnie kontrybuowała w łączny sukces eksportowy. 

Część branż spożywczych zakończyła miniony rok z wynikiem eksportu zbliżonym do tego z 2019 roku. Zaliczali się do nich zwłaszcza producenci napojów oraz wyrobów mleczarskich. W przypadku tych pierwszych o nieznacznym wzroście r/r zdecydowała głównie sprzedaż poza Unię, z kolei w segmencie mleczarskim zwiększony eksport do krajów trzecich z nawiązką zrekompensował znaczny ubytek sprzedaży polskich producentów na rynku wspólnotowym. Niewielki spadek eksportu, spowodowany słabszą sprzedażą poza Unię Europejską (głównie do USA, Rosji i na Białoruś), częściowo neutralizowaną przez jej wzrost na rynku unijnym, odnotowany został natomiast w branży przetwórstwa owocowo-warzywnego.

Jedynymi wyraźnie spadkowymi obszarami polskiego eksportu spożywczego okazała się branża mięsna i drobiarska (za wyjątkiem wspomnianych przetworów). Na sektorach tych szczególnie silnym piętnem odcisnęła się sytuacja na unijnym rynku – zwłaszcza w zamrożonym przez dużą część roku kanale HoReCa, który odpowiada za dużą część polskiego eksportu mięsa do Unii Europejskiej. Wynikającą z niej nadpodaż i spadek rynkowych cen potęgowały dodatkowo trudności unijnych producentów ze sprzedażą poza Wspólnotę, w związku z występowaniem zjawisk chorobowych wśród zwierząt hodowlanych (ASF, ptasia grypa). Zdecydowanie najtrudniejsze warunki panowały w sektorze drobiarskim, gdzie mocne spadki eksportu odnotowano zarówno w dominującym kierunku unijnym, jak i w odgrywającej znacznie mniejszą rolę sprzedaży do krajów trzecich. 

Ceny energii, opłaty, koszty opakowań - nowe wyzwania

Pierwsze 4. miesiące 2021 r. nie przyniosły niestety poprawy sytuacji pandemicznej w Europie. Co więcej, na "stare" problemy z popytem w szeregu segmentów nałożyły się nowe wyzwania w postaci m.in. drożejących surowców i wzrostu innych kosztów działalności (energia, w niektórych segmentach nowe opłaty administracyjne, w perspektywie także wyższe koszty opakowań).

Jak podsumowują autorzy raportu, mimo niezbyt optymistycznego początku bieżącego roku spowodowanego trzecią falą pandemii, nadzieję na „lepsze jutro” można wciąż pokładać w drugim półroczu 2021 r. Prognozy makroekonomiczne zgodnie przewidują wyraźne ożywienie gospodarcze począwszy od II kwartału '21 w kraju i na głównych polskich rynkach eksportowych w strefie euro. Odbicie to powinno zapewnić utrzymanie stabilnej sytuacji na rynku pracy, sprzyjając wzrostowi wydatków konsumentów. Oczywiście prognozy te bazują w znacznej mierze na założeniu o przywracaniu gospodarek i życia społecznego do stanu względnej normalności po przeprowadzeniu akcji szczepionkowej i wytworzeniu odporności stadnej.

W dalszej części raportu przeczytasz o rentowności i aktywności inwestycyjnej firm spożywczych. Eksperci Banku Pekao SA przenalizowali także kondycję poszczególnych segmentów branży rolno-spożywczej (drób, mięso czerwone, mleko, przetwórstwo owocowo-warzywne, przetwórstwo zbożowe, pasze, słodycze, alkohole), a eksperci rynkowi znani z www.portalspozywczy.pl okrasili te dane swoimi komentarzami i przykładami. Opisano także trendy rynkowe oraz perspektywy dla branży na najbliższe kwartały.

 

ZACHĘCAMY DO POBRANIA RAPORTU!

Powiązane tematy:

subskrybuj portalspozywczy.pl

Portal Spożywczy: polub nas na Facebooku



Obserwuj Portal Spożywczy na Twitterze


NEWSLETTER

Zamów newsletter z najciekawszymi i najlepszymi tekstami naszego portalu.

Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

NEWSLETTER

Bądź na bieżąco!

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!