Partnerzy portalu
  • partner portalu
  • partner portalu
  • partner portalu
  • partner portalu

Jaki wpływ ma wojna w Ukrainie na polską gospodarkę?

Trwająca wojna w Ukrainie wiąże się z szeregiem konsekwencji makroekonomicznych dla Polski i innych krajów. Precyzyjna ocena tego wpływu jest utrudniona, gdyż zależy on m.in. od dalszego przebiegu działań militarnych, skali i skuteczności sankcji nałożonych na Rosję, reakcji banków centralnych, zmian w krajowej polityce fiskalnej i wielu innych czynników. Sytuacja zmienia się dynamicznie w tym zakresie, a scenariusz trafnie przewidujący wszystkie wspomniane elementy jest trudny zarysowania ex ante - uważają eksperci tworzący MAKROmapę.
  • Autor: oprac. JS
  • Data: 28-02-2022, 10:51
Jaki wpływ ma wojna w Ukrainie na polską gospodarkę?
Zdaniem ekspertów wojna w Ukrainie spowoduje m.in. wzrost cen żywności / fot. PTWP

W 2021 r., Rosja była siódmym największym odbiorcą towarów eksportowanych z Polski.

Jednocześnie zajmowała ona trzecie miejsce pod względem wartości towarów importowanych do Polski. Udziały wymiany handlowej Polski z Rosją w całości eksportu i importu towarów są zatem istotne i wynoszą odpowiednio 2,8% i 5,8% (8,0 mld EUR i 16,7 mld EUR, por. wykres). Powiązania handlowe Polski i Rosji są zatem dużo większe niż w przypadku Polski i Ukrainy (por. MAKROmapa z 07.02.2022), w przypadku której udziały te stanowiły odpowiednio 2,2% i 1,1% (5,2 mld EUR i 2,5 mld EUR).

Polski eksport do Rosji stanowią „maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy” (42,6% całości), „chemikalia i produkty pokrewne” (19,6%), towary przemysłowe sklasyfikowane głównie według surowca” (czyli głównie przetworzone surowce i materiały, 16,0%), „różne wyroby przemysłowe” (13,0%) i „żywność i zwierzęta żywe” (6,3%). Tylko w przypadku „chemikaliów i produktów pośrednich” i „maszyn, urządzeń i sprzętu transportowego” Rosja jest ważnym (na tle innych krajów świata) odbiorcą polskiego eksportu. Eksport do Rosji to odpowiednio 6,1% i 3,4% łącznego eksportu Polski w ramach tych kategorii. W przypadku pozostałych grup produktowych udziały te są niewielkie i nie przekraczają 3% łącznego eksportu z Polski w danej kategorii. 

Struktura polskiego importu z Rosji jest zdominowana przez „paliwa mineralne, smary i materiały
pochodne” (64,5%), czyli głównie nośniki energii. Kategorie takie jak „towary przemysłowe sklasyfikowane głównie według surowca” i „chemikalia i produkty pokrewne” odpowiadają pojedynczo za ok. 10% całkowitego importu towarów z Rosji do Polski. W przypadku większości kategorii Rosja nie jest kluczowym dostawcą towarów do Polski – odpowiada za mniej niż 5% łącznego importu w ramach poszczególnych grup produktowych. Jest ona jednak ważnym partnerem handlowym w przypadku kategorii „paliwa mineralne, smary i materiały pochodne”. Rosja dostarcza ponad połowę (54,2%) łącznej wartości produktów importowanych przez Polskę w ramach tej grupy produktowej.

Całkowite wygaśnięcie eksportu towarów z Polski do Rosji i na Ukrainę obniżyłoby dynamikę PKB w Polsce

Korzystając z powyższych danych można oszacować, że całkowite wygaśnięcie eksportu towarów z Polski do Rosji i na Ukrainę obniżyłoby dynamikę PKB w Polsce o 2,5 pkt. proc. w pierwszym roku od wystąpienia szoku. Wpływ ten został oszacowany w sposób uproszczony jako relacja eksportu z Polski do tych krajów i polskiego PKB, a tym samym jest on zawyżony.

- Należy pamiętać, że jednocześnie mielibyśmy również do czynienia ze spadkiem importu, co ograniczałoby negatywny wpływ zmniejszenia eksportu na wkład eksportu netto do wzrostu PKB. Ponadto, obserwowalibyśmy również reorientację geograficzną eksportu. Nałożone w ostatnich dniach przez USA i Unię Europejską sankcje na niektóre rosyjskie banki oraz decyzja o odcięciu ich od systemu SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication), który umożliwia rozliczanie transakcji pomiędzy bankami na świecie, znacząco utrudnią dokonywanie transakcji zagranicznych i pogłębią oczekiwany przez nas spadek przepływów handlowych pomiędzy Polską i Rosją - tłumaczą autorzy MAKROmapy.

Trudno obecnie ocenić, jak duże będą zakłócenia w dostawach niektórych grup towarowych do Polski –przede wszystkim nośników energii (ropy naftowej, gazu i węgla) i innych surowców – powstałe na skutek wspomnianych wyżej sankcji i odcięcia banków od systemu SWIFT. Zakłócenia te przyczynią się do wzrostu cen tych towarów. Podwyższona niepewność dotycząca wpływu tych decyzji na ceny surowców przyczyniła się do silnego wzrostu ich cen w ostatnich dniach. Warto zwrócić uwagę, że cena baryłki ropy naftowej przekroczyła w ubiegłym tygodniu poziom 100 USD po raz pierwszy od 2014 r., co wkrótce przyczyni się do wzrostu detalicznych cen paliw. Podwyższona awersja do ryzyka oddziałuje również w kierunku deprecjacji polskiej waluty, co ogranicza antyinflacyjny wpływ kanału kursowego (aprecjacji złotego).

Wojna w Ukrainie spowoduje wzrost cen żywności

Zdaniem ekspertów wojna będzie ona oddziaływała na ceny żywności poprzez dwa główne kanały. Po pierwsze, efektem wojny może być silny i trwały wzrost cen zbóż i roślin oleistych, których zarówno Ukraina jak i Rosja są znaczącymi eksporterami, m.in. pszenicy (odpowiednio 8,3% i 19,3% udziału w światowym eksporcie), kukurydzy (13,2% i 2,2%), jęczmienia (11,8% i 17,6%) oraz rzepaku (13,4% i 3,8%). Wyższe ceny zbóż i roślin oleistych będą z kolei oddziaływać w kierunku wzrostu cen pasz, a w konsekwencji produktów pochodzenia zwierzęcego takich jak mięso, produkty mleczne czy jaja. Po drugie, wojna w Ukrainie poprzez wzrost cen gazu może doprowadzić do dalszego wzrostu cen nawozów. Wyższe ceny nawozów również będą sprzyjać wzrostowi cen zbóż i roślin oleistych, co doprowadziłoby do wzmocnienia opisanego wyżej mechanizmu.

Ostateczna skala wzrostu dynamiki cen żywności zależeć będzie od wielu czynników takich jak czas trwania wojny, wielkość zniszczeń wojennych, a także skali sankcji nałożonych przez społeczność międzynarodową na Rosję.

- Nasze bardziej szczegółowe szacunki wpływu wojny w Ukrainie na rynek żywności przedstawimy w najbliższej AGROmapie. Niemniej na podstawie obecnej sytuacji dostrzegamy wysokie prawdopodobieństwo, że dynamika cen żywności i napojów bezalkoholowych może średniorocznie w 2022 r. wynieść kilkanaście procent wobec prognozowanych przez nas obecnie 6,7% r/r. Tak wysoka dynamika cen żywności i napojów bezalkoholowych wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo przedłużenia Tarczy Antyinflacyjnej w przypadku żywności i nawozów. Jednocześnie nie wykluczamy, że rząd w sytuacji gdy roczna dynamika cen żywności osiągnęłaby kilkanaście procent zdecyduje się na wprowadzenie cen regulowanych w przypadku kilku podstawowych produktów żywnościowych na wzór rozwiązania wprowadzonego przez rząd Węgier. Na Węgrzech ceny regulowane objęły 6 artykułów spożywczych: mąkę pszenną, cukier, olej słonecznikowy, mleko, nóżki wieprzowe i piersi z kurczaka. Warto jednak zauważyć, na co wskazuje przykład Węgier, że takie rozwiązanie doprowadziłoby do wystąpienia niedoborów produktów ze sztucznie zaniżonymi cenami, a w konsekwencji wprowadzenia limitów na ilość kupowanych produktów. Jednocześnie sklepy rekompensowałyby sobie straty na tych produktach podnosząc ceny pozostałych. W konsekwencji, rozwiązanie to nie byłoby skuteczne w ograniczaniu wzrostu dynamiki cen - tłumaczą eksperci.

- Biorąc pod uwagę proinflacyjny wpływ opisanych wyżej czynników oczekujemy, że w najbliższych
miesiącach inflacja w Polsce będzie kształtowała się powyżej naszych wcześniejszych prognoz i może
przekroczyć 10% r/r. Tym samym rośnie prawdopodobieństwo, że okres obowiązywania instrumentów w ramach Tarczy Antyinflacyjnej zostanie wydłużony do końca roku. Oczekujemy, że w krótkim okresie antyinflacyjny wpływ wolniejszego wzrostu gospodarczego (poprzez wolniejszy wzrost płac i konsumpcji), będącego efektem głównie spadku eksportu do Rosji i na Ukrainę, będzie ograniczony - dodają.

Wojna na Ukrainie jest przykładem kombinacji wstrząsu popytowego (silny spadek eksportu do Ukrainy i Rosji oraz spowolnienie wzrostu konsumpcji i inwestycji w związku z podwyższoną niepewnością) i wstrząsu podażowego, czyli jednoczesnego spadku aktywności gospodarczej i wzrostu cen. W przypadku negatywnego wstrząsu popytowego odpowiedzią krajowej polityki gospodarczej powinno być zwiększenie popytu. Z kolei w przypadku wstrząsu podażowego bank centralny nie posiada narzędzi, za pomocą których mógłby stabilizować (tj. obniżać) inflację i jednocześnie ograniczać spadek aktywności gospodarczej (wzrost bezrobocia).

- Naszym zdaniem spowolnienie wzrostu popytu wywołane spadkiem eksportu i wolniejszym wzrostem popytu krajowego może być na tyle duże, że będzie ono stanowiło ekwiwalent znaczących podwyżek stóp procentowych. Uważamy, że w takim wypadku RPP skupi się na wspieraniu wzrostu PKB, tolerując znaczące, ale przejściowe przestrzelenie celu inflacyjnego przez dłuższy czas. Tym samym oczekujemy, że odpowiedzią RPP na trwającą wojnę na Ukrainie nie będzie znaczące przyspieszenie tempa zacieśnienia polityki pieniężnej (na co wskazuje nasilenie oczekiwań na podwyżki stóp procentowych w najbliższych kwartałach po wybuchu wojny w Ukrainie), mające na celu m.in. przeciwdziałanie osłabieniu złotego. Nadal oczekujemy, że w kolejnych miesiącach stopy procentowe zostaną podniesione, jednak łączna skala podwyżek może być niższa niż dotychczas prognozowana (stopa referencyjna równa 4,25% na koniec maja br.) - tłumaczą eksperci.

Podsumowując, wojna Ukrainie stanowi istotny czynnik ryzyka w dół dla naszej prognozy tempa wzrostu gospodarczego w br. (4,3% r/r) oraz ryzyka w górę dla prognozy inflacji (7,5%) i kursu EURPLN (4,40 na koniec 2022 r.). Precyzyjniejsza ocena makroekonomicznego wpływu wojny w Ukrainie będzie możliwa wraz z napływem nowych informacji w zakresie przewidywanego przebiegu działań zbrojnych oraz zakresu sankcji nałożonych na Rosję. Nasz zrewidowany scenariusz makroekonomiczny przedstawimy w MAKROmapie 7.03.2022.

Gospodarka subskrypcji

KATOWICE MCK
25-27 KWIETNIA 2022
WWW.EECPOLAND.EU

Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Powiązane tematy:

Partner serwisu
  • partner portalu
subskrybuj portalspozywczy.pl

Portal Spożywczy: polub nas na Facebooku



Obserwuj Portal Spożywczy na Twitterze


NEWSLETTER

Zamów newsletter z najciekawszymi i najlepszymi tekstami naszego portalu.
Bądź na bieżąco!Subskrybuj nasz newsletter
Obserwuj nas

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!